FIKIH SOSYAL HAYAT 4

1- Haklar, mükellef açısından üçe ayrılır. Aşağıdakilerden hangisi bunlardan biri değildir?

1. A) Allah hakkı B) C) İnsan hakkı            D) Müşterek (karma) hak olmak üzere

3- Aşağıda verilen bilgilerin hangisinde bilgi yanlışlığı vardır?

1. A) İnsanlar, kendilerine tanınan yetkiler dâhilinde sahip oldukları haklar üzerinde tasarrufta bulunabilirler.
2. B) Diğer insanların haklarını ihlale yönelik davranışlar cezayı gerektirir.
3. C) Dinimizde temel haklara zarurî maslahatlar (zaruriyât) denir.
4. D) İnanç, ibadet ve topluma (kamuya) ait menfaatleri gerçekleştirmeye yönelik haklar Müşterek (karma) haklardır

Peygamberimiz bu konuda şöyle buyurmuştur: “Ben de bir insanım. İnsanlar bana gelip birbirlerinden davacı oluyorlar. Belki içlerinden biri kendini diğerinden daha iyi savunur. Ben de onun haklı olduğunu düşünür ve lehine hüküm veririm. Bu şekilde her kime bir başkasının hakkını vermişsem, bu onun için ateşten parçadır. Ona göre ister alsın, ister bıraksın.” Müslim, Akdiye, 5.

4- Yukarıdaki hadisi hakların korunması bakımından değerlendirdiğimizde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşamayız?

1. A) Bazı hakların mahkeme önünde ispatı mümkün olmayabilir.
2. B) İspatı mümkün olmayan durumlarda kişi Rabb’i katında ve kendi vicdanında sorumlu olur.
3. C) Hakim mevcut verilerden ve şahitlerden hareketle bazen yanlış kararlar verebilir.
4. D) Avukatlık mesleği her halükarda gerekli ve caiz bir meslektir.

Peygamberimiz bu konuda şöyle buyurmuştur: “Ben de bir insanım. İnsanlar bana gelip birbirlerinden davacı oluyorlar. Belki içlerinden biri kendini diğerinden daha iyi savunur. Ben de onun haklı olduğunu düşünür ve lehine hüküm veririm. Bu şekilde her kime bir başkasının hakkını vermişsem, bu onun için ateşten parçadır. Ona göre ister alsın, ister bıraksın.” Müslim, Akdiye, 5.

4- Yukarıdaki hadisi hakların korunması bakımından değerlendirdiğimizde aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşabiliriz?

1. A) Mahkeme önünde ispatı mümkün olmayan hiçbir husus olamaz.
2. B) Mahkemede ispatı mümkün olmayan durumlarda kişi Rabb’i katında ve kendi vicdanında sorumlu olur.
3. C) Hakim mevcut verilerden ve şahitlerden hareketle bazen yanlış kararlar verir. Ancak yanıltılacağını da hesaplayarak kendi kanaatini ön planda tutmalıdır.
4. D) Kişinin haklı yada haksızlığının ortaya çıkmasında savunma makamı olarak avukatlık gerekli ve caiz bir meslektir. Bu nedenle savunmada her yol mübahtır.

5- Mâide suresinin 32. ayetinde bir canı kurtarmak bütün insanlığı kurtarmak, bir cana kıymak ise bütün insanlığı öldürmek gibi değerlendirilmiştir. Buna göre aşağıdakilerin hangisi söylenemez?

1. A) İnsan, kendi hayatını koruduğu gibi diğer insanların hayatını korumak için de elinden geleni yapmalıdır.
2. B) Can güvenliğinin olmadığı bir toplumda insanlar güven ve huzur içinde yaşayamazlar. Bu nedenle bir haksız yere insanı öldüren cezalandırılmalıdır.
3. C) İslam Hukuku’nda haksız yere adam öldüren birisine mahkeme hak ettiği cezayı vermediği takdirde, ölen kişinin yakınlarının o kişiyi öldürme hakları mevcuttur.
4. D) Katilin cezalandırılması, intiharın haram kılınması, kanun önünde herkesin eşit olup adalet prensibinin benimsenmesi gibi hususlar da hayat hakkını korumaya yöneliktir.

6- Aşağıdakilerden hangisi Kamu hakkı ihlaline yönelik davranışlara örnektir.

1. A) Hırsızlık yapmak
2. B) Okul eşyalarını hor kullanmak.
3. C) Dolandırıcılık yapmak
4. D) Alış-verişte hile yapmak

Peygamberimizin Necranlı Hristiyanlarla yaptığı anlaşmaya göre, “Onların malları ve canları Allah’ın ve Resulünün koruması altındadır. Onlar ibadetlerini yerine getirme konusunda serbesttirler. Hiç bir din adamı görevli olduğu kilisenin dışına gönderilmeyecektir…”Muhammed Hamidullah, İslam Peygamberi, C 1, s. 622.

7- Yukarıdaki bilgileri İslam dininin korunmasını istediği temel insan haklarından (Zarûrât-ı Hamse) açısından değerlendirdiğimizde aşağıdakilerin hangisinin belirtildiğini söyleyebiliriz?

1. A) Yaşama hakkı (can dokunulmazlığı)
2. B) İnanç ve ibadet hürriyeti (din dokunulmazlığı)
3. C) Düşünce hürriyeti (akıl dokunulmazlığı)
4. D) Mülkiyet hakkı (mal dokunulmazlığı)

8- Aşağıda verilen bilgilerin hangisinde bilgi eksikliği vardır?

1. A) Düşünce hürriyeti din hürriyeti ile yakından alakalıdır. Çünkü din hürriyeti tamamen insanın özgür iradesine dayalı bir haktır.
2. B) Düşünce özgürlüğü kişinin serbestçe düşünebilmesi, düşündüklerini de sözlü veya yazılı olarak ifade edebilmesidir.
3. C) Düşünce hürriyeti kişinin istediği bilgiye hiçbir kısıtlama olmaksızın her türlü yol ve yöntemi kullanarak ulaşmayı içerir.
4. D) İslam ulemasının bilgi üretmede uymak zorunda olduğu en önemli ölçü Kur’an-ı Kerim, akıl ve duyu organlarıdır.

“Namuslu, kötülüklerden habersiz mümin kadınlara zina isnadında bulunanlar, dünya ve ahirette lanetlenmişlerdir. Onlar için çok büyük bir azap vardır.”. Nûr suresi, 23. ayet.  “Zinaya yaklaşmayın, çünkü o, açık bir hayasızlıktır, çok kötü bir yoldur.” İsrâ suresi, 32. ayet

9- İslam dininin korunmasını istediği temel insan haklarından (Zarûrât-ı Hamse) birisi de “Neslin korunması (namus ve ırz dokunulmazlığı)’dır. Ayetler yorumlandığında aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

1. A) Neslin korunması için öncelikle sağlıklı bir aile müessesesine ihtiyaç vardır.
2. B) Kişilere ve aileye yönelik onur kırıcı söz söylemek ve iftirada bulunmak da yasaklanmıştır.
3. C) Her aile çocuklarına iyi bir eğitim vermelidir. Onları zararlı alışkanlıklardan korumalıdır.
4. D) Başkalarının özel hayatın gizliliğine saygı duyulmalıdır. Namus konusunda zan yasaktır.

10- Aşağıda Kamu Mallarının Korunmasıyla ilgili olarak verilen bilgilerin hangisinde bilgi yanlışlığı vardır?

1. A) Kişiye ait özel hak ihlalinde hak sahibiyle helalleşmek yeterli olduğu hâlde kamuya ait haklarda hem toplumun hakkının ödenmesi hem de Allah’tan af dilenip tövbe edilmesi gerekmektedir.
2. B) Kamu malları sadece insanlar içindir.
3. C) Kamuya ait vakıf ve devlet mallarında herkesin hakkı vardır.
4. D) Halk arasında, “Tüyü bitmedik yetimin hakkı vardır” söylenen söz kamu hakkına yöneliktir.

1- ( D ) Mülkiyeti ve menfaati topluma ait olan eşyaya kamu malları denir. Bütün devlet daireleri, okullar, camiler, yollar, köprüler, çeşmeler ve barajlar ya da tüm doğal zenginlikler kamu malıdır.

1- ( D ) Peygamberimiz kamu mallarını “sadaka-i cariye” kapsamında saymış, bu görevleri yerine getirenlerin öldükten sonra bile sevap kazanmaya devam edeceklerini bildirmiştir.

1- Temel hak ve hürriyetlerimizi engellemeye ve yok etmeye yönelik olduğu için İslam’da bazı davranışlar yasaklanmıştır. Nesil emniyeti için zina yasaklanmıştır.